Η διαχείριση αλλαγών (Change Management) έχει πλέον τη στιγμή της. Πόσο μάλλον τώρα, που η επέλαση του Covid-19 ήρθε να ταράξει όχι μόνο τις ζωές μας αλλά γενικά όλο το παγκόσμιο οικονομικοπολιτικό γίγνεσθαι. Με πληθώρα άρθρων, βιβλίων και συζητήσεων πάνω στο θέμα, όλα δείχνουν ότι η διαχείριση αλλαγών όχι μόνο είναι μια υποειδικότητα του management, αλλά κάτι που διαφέρει και είναι τελείως ξεχωριστό. Το περίεργο βέβαια είναι πως αν καθίσουμε και το σκεφτούμε λίγο καλύτερα, όλο το management είναι το change management.
Εάν οι πωλήσεις πρέπει να αυξηθούν, αυτό είναι διαχείριση αλλαγών. Εάν πρέπει να εφαρμοστεί μια συγχώνευση, αυτό είναι διαχείριση αλλαγών. Εάν πρέπει να εφαρμοστεί μια νέα πολιτική προσωπικού, αυτό είναι διαχείριση αλλαγών. Εάν η διάβρωση μιας αγοράς απαιτεί ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο, αυτό είναι διαχείριση αλλαγών. Μειώθηκε το κόστος; Η παραγωγικότητα βελτιώθηκε; Αναπτύχθηκαν νέα προϊόντα; Διαχείριση αλλαγών.
Η δουλειά της διοίκησης συνεπάγεται πάντα τον καθορισμό των αλλαγών που πρέπει να γίνουν και την παρακολούθηση ότι αυτές οι αλλαγές πραγματοποιούνται. Ακόμη και όταν ο συνολικός στόχος είναι η σταθερότητα, υπάρχουν επιμέρους στόχοι αλλαγής, όπως μείωση της μεταβλητότητας, μείωση του κόστους, ή μείωση του απαιτούμενου χρόνου παραγωγής. Συνεπώς η συνεχής βελτίωση μπορεί να αποτελεί αναπόσταστο μέρος ενός οργανισμού που στοχεύει στην ασφάλεια και την σταθερότητα.
Το σημερινό κίνημα διαχείρισης αλλαγών προέκυψε ως απάντηση στη δυσκολία που αντιμετώπισαν οι εταιρείες να καταστήσουν εφικτή τη συνεχή και ταχεία βελτίωση των λειτουργιών τους. Η προσπάθεια να ξεπεραστεί όλο αυτό οδήγησε στον χρονικό διαχωρισμό της οργάνωσης σε κανονική/τυπική αλλά και περίοδο διαχείρισης αλλαγών. Στο μεταξύ, όσο αυξάνεται ο αριθμός των ατόμων που αναλαμβάνουν το ρόλο του επαγγελματία διαχείρισης αλλαγών τόσο αυξάνονται τα εμπόδια. Αντί να ωθείται η καινοτομία και η βελτίωση, η ανάγκη για αλλαγή παρουσιάζεται ως κάτι ξεχωριστό το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί με τη χρήση τεχνικών διαχείρισης αλλαγών και ειδικών δεξιοτήτων, συνεπώς οι άνθρωποι γίνονται πιο απρόθυμοι στην αλλαγή.
Αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να αλλάξει. Οι ηγέτες και οι managers θα πρέπει να βλέπουν την αλλαγή όχι ως περιστασιακή διαταραχή αλλά ως την ουσία του management. Οι αυστηροί στόχοι και ο καθορισμός των διαδικασιών επίτευξης τους πρέπει να αποτελούν την ατέρμονη ζωή ενός οργανισμού σε κάθε επίπεδο. Όλο και περισσότερες εταιρείες πρέπει να τοποθετούν το επίπεδο της δουλειάς τους ως προς το που θέλουν να φτάσουν τον επόμενο μήνα ή το επόμενο τρίμηνο ή το επόμενο έτος.
Τώρα θα πει κανείς πως επιτυγχάνεται αυτή η αλλαγή; Αρχικά προσπερνώντας τους μήνες που αφιερώθηκαν στη δημιουργία ενός μεγάλου και αχανούς σχεδίου που θα καταστήσει την εταιρεία πιο προσανατολισμένη στις αλλαγές. Αντ’ αυτού εστιάζοντας σε στόχους οι οποίοι είναι ήδη γνωστοί και δεν έχουν επιτευχθεί μέχρι τώρα, με την χρήση πιο σύντομων χρονοδιαγραμμάτων γίνονται τα βήματα ώστε μελλοντικά να επιτευχθούν μεγαλύτεροι στρατηγικά στόχοι.
Γενικά το κλειδί της υπόθεσης είναι ότι τα άτομα που απαρτίζουν μια επιχείρηση και κυρίως οι ηγέτες και οι managers πρέπει να αγκαλιάσουν την αλλαγή πιο γρήγορα και αποτελεσματικά, ώστε να μπορεί ένας οργανισμός να ανταποκρίνεται άμεσα στις απότομες αλλαγές έχοντας μικρό αντίκτυπο. Όπως αναφέρει και η θεωρία του «μαύρου κύκνου» υπάρχουν αρκετές δυσάρεστες εκπλήξεις και γεγονότα τα οποία δεν μπορούν να προβλεφθούν από τον ανθρώπινο παράγοντα. Ας αποδεχτούμε λοιπόν ότι η ζωή μας είναι γεμάτη από τέτοια γεγονότα, από μαύρους κύκνους που αιφνίδια διαταράσσουν την κανονικότητα και ως managers να εντάξουμε την διαχείριση αλλαγών στην καθημερινότητα μας. Έτσι, ως μαύρος κύκνος ήρθε και ο Covid-19 να μας υπενθυμίσει ότι τίποτα δεν μπορεί να είναι σταθερό.
Ας κάνουμε λοιπόν τους εαυτούς μας, την κοινωνία και κάθε οργανισμό που την απαρτίζει πιο ευμετάβλητο. Η αλλαγή δεν πρέπει να σημαίνει απαραίτητα και καταστροφή. Γι’ αυτό αλλάξτε, μην φοβηθείτε, γιατί η αλλαγή και η διαχείριση της είναι αυτό που πρέπει να μας κρατάει στη νέα τάξη πραγμάτων.
Christos Afentoulis 