Η ώρα είναι 10:00 πμ. Άλλη μια μέρα ξημέρωσε στο Παλέρμο. Όχι όχι.. δεν είμαι στο Παλέρμο. Θεσσαλονίκη είμαι…ναι…Φεβρουάριο έχουμε, 2021, εν μέσω πανδημίας COVID-19. Ας χαζέψω λίγο στο κινητό. Instagram, Facebook, Twitter και τούμπαλιν. “ Τα κρούσματα ανεβαίνουν”. “Σκληρό λοκντάουν”. “ Η οικονομία καταρρέει”. Κάπως έτσι είναι οι κύριοι τίτλοι ειδήσεων των τελευταίο καιρό. Κάπως έτσι όμως είναι και η καθημερινότητα πολλών ανθρώπων τους τελευταίους μήνες. Αναστολές συμβάσεων, περιορισμός επαφών με άλλους ανθρώπους. Νέες συνήθειες και μια σειρά από νέες λέξεις στο λεξιλόγιο μας. Καραντίνα, ασυμπτωματικοί, πανδημία, είναι ενδεικτικά παραδείγματα λέξεων οι οποίες δεν υπήρχαν παλαιότερα στις ζωές μας.
Μέσα σ’ αυτές ήρθε να προστεθεί και η έννοια του Doomscrolling ή Doomsurfing. Όταν περιβαλλόμαστε λοιπόν από δυσάρεστες ειδήσεις, αυτό που γίνεται είναι είτε να αγνοούμε αυτές τις ειδήσεις νοιώθοντας ότι μας επηρεάζουν πολύ, είτε να καθόμαστε με τις ώρες και να διαβάζουμε την κάθε λεπτομέρεια γύρω από αυτά τα θέματα. Αυτό ακριβώς περιγράφει η έννοια του Doomscrolling. Την τάση δηλαδή των ανθρώπων να συνεχίζουν εμμονικά την περιήγηση τους σε κακές και απογοητευτικές ειδήσεις.
Σύμφωνα με έρευνες ψυχολόγων και ψυχοθεραπευτών, υπάρχει αιτία στο γιατί οι άνθρωποι βάζουν τον εαυτό τους σ’ αυτόν τον φαύλο κύκλο. Η απάντηση βρίσκεται στην ανθρώπινη εξέλιξη. Κατά την διάρκεια όλων αυτών των εκατομμυρίων ετών που πέρασαν, ο άνθρωπος εξέταζε το περιβάλλον του για να εντοπίσει πιθανές απειλές για την επιβίωση του. Με τον ίδιο τρόπο λοιπόν αντιμετωπίζει και κάθε αρνητική είδηση που τον περιβάλλει. Δηλαδή, ως πιθανή απειλή. Τελικά όμως, οι άνθρωποι προστατεύονται όντως από τις απειλές ή μήπως η καινούργια αυτή συνήθεια άρχισε η ίδια να γίνεται απειλή;
Εδώ και χρόνια οι άνθρωποι ξεκίνησαν να αμφισβητούν τα οφέλη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Κι ενώ ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι όταν χρησιμοποιούνται συνετά μπορούν να έχουν θετική επίδραση στην ψυχική υγεία, την ίδια ώρα η υπέρμετρη και εμμονική τους χρήση μπορεί να προκαλέσει αγχώδης διαταραχές και κατάθλιψη. Και φανταστείτε ότι αυτό μπορεί να προκληθεί μόνο και μόνο κοιτάζοντας φωτογραφίες ατόμων του κοινωνικού μας περίγυρου, βάζοντας τον εαυτό μας ίσως σε μια διαδικασία σύγκρισης και αυτοκριτικής. Αν έρθει εδώ να προστεθεί και μια πανδημία όπου η ροή του Facebook για παράδειγμα γεμίζει με συναφή θέματα, μπορούμε να αναλογιστούμε σε τι βαθμό μπορεί να ενταθεί το πρόβλημα και σε τι κίνδυνο θέτουμε την ψυχική μας υγεία. Ας δούμε λοιπόν τι μπορούμε να κάνουμε για να περιορίσουμε τον κίνδυνο αυτό:
- Όριο στα Social Media
Αρχικά, το πρώτο στάδιο για να το πετύχουμε αυτό είναι να μετρήσουμε πραγματικά πόσο χρόνο αφιερώνουμε “σκρολλάροντας” στα διάφορα sites και apps. Έτσι, θα ξέρουμε και πόσο χρόνο θα χρειαστεί να ελαττώσουμε. Ευτυχώς η τεχνολογία είναι αρκετά βήματα μπροστά και υπάρχουν πολλές εφαρμογές διαθέσιμες οι οποίες κάνουν ακριβώς αυτή τη δουλειά.
- Ας βρούμε ένα χόμπι
Είναι γεγονός πως τους τελευταίους μήνες οι περισσότεροι άνθρωποι νοιώθουμε πιεσμένοι και αναζητάμε χαλαρωτικές διεξόδους. Γυμναστική στο σπίτι, ένα ωραίο βιβλίο, μια βόλτα για περπάτημα ή ένας online καφές με φίλους είναι μερικές ιδέες που μπορούν εύκολα να αντικαταστήσουν το περιττό “σκρολλάρισμα” με κάτι πιο εποικοδομητικό και χαλαρωτικό.
Γενικά, πρέπει να κατανοήσουμε όλοι ότι το Doomscrolling δεν θα σταματήσει ποτέ την ίδια την καταστροφή. Το να είναι κάποιος ενημερωμένος γύρω από σημαντικά θέματα της επικαιρότητας είναι απόλυτα κατανοητό. Αλλά η υπερφόρτωση και εμμονική αναζήτηση πληροφοριών δεν εξυπηρετεί κανέναν και τίποτα. Ο τελευταίος χρόνος που διανύουμε δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα μαραθώνιο. Για να μπορέσουμε να τερματίσουμε χρειάζεται σταθερό ρυθμό και υπομονή. Η προσπάθεια για απότομα σπριντ μόνο κούραση και επιβάρυνση της ψυχικής μας υγείας θα επιφέρει. Λίγο ακόμα έμεινε.. θα τερματίσουμε.
Image Disclaimer. All pictures copyright to their respective owner(s).
Christos Afentoulis 