Οι οικογενειακές επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας στην Ελλάδα αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο. Είναι όμως ευρέως γνωστό ότι οι έντονες διαφωνίες και οι καβγάδες έχουν οδηγήσει στην καταστροφή πολλών εξ’ αυτών. Φυσικά σύγκρουση δεν σημαίνει και προδιαγεγραμμένο τέλος. Η πρόκληση βρίσκεται στην εύρεση της χρυσής τομής και τη μετατροπή μιας σύγκρουσης σε δημιουργικότητα που θα βελτιώσει την επιχείρηση σε όλα τα επίπεδα.
Οι περισσότεροι άνθρωποι νοιώθουν άβολα κατά την διάρκεια ενός μεγάλου καβγά. Ειδικά αν αναλογιστούν τις αρνητικές συνέπειες που μπορεί να έχει. Αυτό όμως που είναι λιγότερο γνωστό είναι ότι και η απουσία συγκρούσεων σε μια επιχείρηση μπορεί να έχει εξίσου καταστροφικές επιπτώσεις. Σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει, ο αντίκτυπος τόσο της υπερβολικής όσο και της πολύ μικρής σύγκρουσης τόσο στην οικογένεια όσο και στην επιχείρηση είναι σχεδόν ταυτόσημος. Και στις δύο περιπτώσεις η επιχείρηση μπορεί να έχει περιορισμένη ανάπτυξη, πρόβλημα στη λήψη αποφάσεων, απώλεια ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και, σε σοβαρές περιπτώσεις, η επιχείρηση μπορεί να οδηγηθεί και σε διάσπαση. Σκεφτείτε ότι η σύγκρουση έχει δύο όψεις. Η μια όψη αντιπροσωπεύει την υπερβολική σύγκρουση. Με χαρακτηριστικά όπως η φωνή, η κραυγή, ο εξωτερικός θυμός. Η δεύτερη όψη είναι η πολύ μικρή σύγκρουση. Σ αυτή την περίπτωση τα πράγματα είναι διαφορετικά, ήσυχα. Μεταξύ λοιπόν αυτών των δύο άκρων βρίσκεται μια υγιής μέση, όπου τα δύσκολα ζητήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν και να επιλυθούν χωρίς να προκληθούν προβλήματα σε σχέσεις αλλά και στην ίδια την επιχείρηση.
Η αλήθεια είναι ότι, εκτός αν τα συμφέροντα μιας οικογένειας είναι απόλυτα ευθυγραμμισμένα, μια σύγκρουση είναι αναπόφευκτη. Επομένως, προτεραιότητα είναι η διαχείριση, όχι η ανοχή ή η εξάλειψη. Η σύγκρουση που δεν διαχειρίζεται, αναπόφευκτα αυξάνεται. Έτσι, για τις οικογένειες-επιχειρήσεις που βρίσκονται στην «υπερβολική» πλευρά, η πρόκληση είναι στο πώς θα μειωθεί η ένταση της σύγκρουσης, ώστε να μπορέσουν να γίνουν εποικοδομητικές συζητήσεις. Απ’ την άλλη οι οικογένειες-επιχειρήσεις στην «πολύ μικρή» πλευρά, πρέπει να μάθουν πώς να διαφωνούν προκειμένου να απελευθερώσουν την εσωτερική πίεση που έχουν. Γενικά, το κατά πόσο ένα άτομο προτιμά να συγκρουστεί από το να έχει μια εποικοδομητική διαφωνία, ποικίλει ανάλογα με την κουλτούρα του. Ωστόσο μπορεί να οικοδομηθεί ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο οι όποιες συγκρούσεις αντιμετωπίζονται με πιο αποτελεσματικό τρόπο. Μερικοί τρόποι για να επιτευχθεί αυτό είναι οι εξής:
- Άμεση Επικοινωνία, που σημαίνει ότι γίνεται απευθείας προσέγγιση μεταξύ των ατόμων που διαφωνούν ώστε να συζητήσουν και να διευθετήσουν τις διαφορετικές τους απόψεις.
- Προκαθορισμός αρμοδιοτήτων και τρόπου λήψης αποφάσεων
- Σαφές όραμα και αρχές
- Διαφάνεια σε όλες τις διαδικασίες
- Δημιουργία και ενθάρρυνση κλίματος εμπιστοσύνης
Γενικότερα, η αντιμετώπιση των συγκρούσεων στις οικογενειακές επιχειρήσεις δεν είναι ζήτημα το οποίο λύνεται από την μια στιγμή στην άλλη. Σαν διαδικασία απαιτεί προσωπική δουλεία απ’ όλα τα μέλη της οικογένειας ώστε να αναπτύξουν σωστούς τρόπους επικοινωνίας. Κανείς σε μια επιχείρηση, ειδικά όταν αυτή είναι και οικογένεια του, δεν στοχεύει στην σύγκρουση. Η ύπαρξη της με μέτρο είναι πραγματικά ένα υγιές φαινόμενο και μια σωστά δομημένη οικογενειακή επιχείρηση δεν έχει να φοβηθεί τίποτα. Ίσα ίσα κάνει τους δεσμούς ακόμη πιο δυνατούς.
Image Disclaimer. All pictures copyright to their respective owner(s).
Christos Afentoulis 